|
ETKİNLİKLER
İlköğretim I. Kademede Yapılabilecek Etkinlikler
İlköğretim
I. kademede (ilk 5 yıl) eğitsel alanda öğrencilere saptanan
yeterliklerin ve hedef davranışların kazandırılması için sınıf
öğretmeni tarafından çeşitli rehberlik etkinliklerinin
gerçekleştirilmesi gerekir.
İlköğretim I. kademede yapılması gereken eğitsel rehberlik
uygulamaları olarak aşağıdakiler planlanabilir:
- Oryantasyon
- Okul ve sınıf
kurallarını öğretme ve uygulama
- Yönergeleri izleme
- Etkin çalışma
yöntemlerini öğrenme
- Zamanı planlama ve etkin
kullanma becerisi kazandırma
Oryantasyon (Duruma Alıştırma) Programı:
Oryantasyon hizmeti, öğrencilerin yeni başladıkları bir ortam olarak
okulu ve bulunduğu çevreyi tanıması, ihtiyaçlarını nasıl
karşılayacağını öğrenmesi, birlikte eğitim yapacağı kişilerle
tanışması, onların bu yeni ortama çabuk ve kolay uyum sağlaması,
öğrenmeye güdülenmesi, böylece başladığı eğitim sürecinde başarılı
olmaları açısından son derece önemli bir hizmettir. Duruma alıştırma
programında şu ilkeler benimsenmelidir:
1. Duruma alıştırma
programı bütün yeni öğrencilere ulaşabilmelidir. Çünkü her
öğrencinin böyle bir yardıma ihtiyacı vardır.
2. Bu program okulun
sürekli bir faaliyeti olmalıdır. Her yıl, öğretim yılı başında
yoğunlaşan bir programın yanısıra, öğrencilerin etkin çalışma
yöntemlerini öğrenmeleri, eğitsel kol faaliyetlerine katılmaları,
çevredeki opera,tiyatro, kültür merkezi vb. yerlerdeki gösteri
faaliyetlere katılarak bu gibi yerleri öğrenmeleri gibi
etkinliklerle öğretim yılı içinde de devam etmelidir.
3. Duruma alıştırma
programı, bütün faaliyetleri ayrıntıları ile hazırlanmış bir program
olmalıdır. Tüm rehberlik faaliyetlerinde olduğu gibi, burada da
planlı etkinlikler esastır.
4. Bu program kapsamlı
faaliyetler içermelidir.
5. Tanıma, uyum sağlama ve
öğrenme ile ilgili, öğrencilerin gelişim dönemi gereği, daha çok,
ortak ihtiyaç ve problemler bu etkinliklerde ağırlık merkezini
oluşturmalıdır.
6. Bu programın
uygulanmasında okuldaki tüm görevliler işbirliği içinde olmalıdır.
Çevredeki kurum ve kuruluşlardan destek alınmalıdır.
7. Oryantasyon programı
velileri de kapsamalıdır.
8. Oryantasyon programı
sonucunda bir "değerlendirme" yapılması, programın eksik yönlerinin
ortaya koyulması, sonraki yıllar için gerekli iyileştirmelerin
yapılması açısından önemlidir.
9. Oryantasyon programının
uygulanmasında rehberliğin genel felsefesi ve ilkeleri esas
alınmalıdır.
Okul ve Sınıf Kurallarını Öğretme ve Uygulama:
İlköğretime başlayan öğrenci örgün bir eğitim kurumuyla tanışmıştır.
Ev ortamından okul ortamına girmesi onun bu yeni ortamdaki kuralları
öğrenmesini gerektirir. Öğrencilik süresince öğrencilerin bağlı
oldukları çeşitli yönetmelikler vardır. Bu yönetmelikler hakkında
oryantasyon programı kapsamında bilgiler verilir, açıklamalar
yapılır. İlgili yönetmelikler öğrencilerin okuyabileceği panolara
asılır. Gerekli durumlarda öğretmenler sınıflarda bazı konularda
açıklama yapabilir.
Bunların yanısıra bir okulun işleyiş, sınıfın düzeni ve derslerin
işlenişi ile ilgili çeşitli kurallar vardır. Bu kuralların
öğretilmesinde aşağıdaki yol izlenebilir:
1. Öğretmen
istediğiniz kuralı açıklayınız.
2. Kuralın ne işe
yaradığı, neden konulmuş olduğu konusunda öğrencilerin görüşlerini
sorunuz.
3. Kurala uyulduğu ve
uyulmadığı zaman ortaya çıkabilen olası sonuçları tartışınız.
4. Gerekli/ uygun durumlar
için öğrencilere "rol yapma tekniği" ile kuralı uygulatınız.
5. Tüm öğrencilerin kuralı
anladığından emin olunuz.
Kuralları benimsetmede
öğretmen şu noktaları göz önünde tutmalıdır:
Birkaç kuralı birlikte vermeyiniz. Bir kuralı öğrendiklerini ve
uyguladıklarını gördükten sonra ikinci bir kurala geçiniz.
Kurallara uyanları ilk zamanlar sık sık pekiştiriniz. Uymayanları
duruma göre görmezden gelebilir ya da ara sıra uyarabilirsiniz.
Krallara uygun davranışlar yerleşmeye başladıkça, öğrencilerin ne
yapacağını düzenleyen kuralların belirtilmesine daha az yer
verilirken, kurallara uygun davranışların pekiştirilmesine devam
edilir.
Sınıf kurallarına uyulmasında en etkili yöntem, kuralları oluşturma
ve denetleme sürecine öğrencilerin katılımıdır.
Yönergeleri İzleme:
Öğrencilere kazandırılması gereken bir diğer eğitsel beceri
"yönergeleri izleme"dir. Yönerge, bir işin nasıl yapılacağını
gösteren, ne yapılması gerektiği ile ilgili açıklamalardır.
Yönergeler sözlü olarak, yazılı olarak ya da sembollerle ifade
edilebilir. Yaşamımız boyunca pek çok yerde pek çok uygulamayı, işi,
görevi, vb. yönergeleri izleyerek yaparız. Dolayısıyla bu
alışkanlığın kazandırılması çok önemlidir.
Sözlü Yönergeler: Öğrencilere yönergeleri izlemeyi
öğretirken, yönergeler verilirken, neler yapacakları açık ve
anlaşılır şekilde ifade edilmelidir. Keyfi davranma yerine ayrıntılı
bir şekilde belirlenmiş kurallara göre davranılmalıdır. Böylece,
yönergeler arzu edilen davranışların oluşması için zemin hazırlar ya
da belirgin ipucu olma özelliği kazanır. Arka arkaya birden çok
işlemi sıralayan yönergeler tekrar edilmeli, öğrencilere
tekrarlatılmalı, yönergeleri izleyenler ödüllendirilmelidir.
Yazılı Yönergeler: Yazılı yönergelerle öğrenciler genellikle
yazılı sınavlarda karşılaşırlar. Bu sınavlardaki yönergeleri okumak,
öğrencinin başarısını etkileyen önemli faktördür. Öğretmenler bu
konuda sınavlara hazırlık aşamasında sınıfta uygulamalar yaparak
öğrencilere gerekli alışkanlığı kazandırmaya çalışmalıdır.
Etkin Çalışma Yöntemleri:
Öğrencilerin okul başarısını etkileyen fizyolojik, sosyo-kültürel,
ekonomik ve psikolojik pek çok etken olabilir. Bunlar içinde en
önemli etkenlerden biri de kuşkusuz öğrencilerin etkin çalışma
yöntemlerini kulanmayışlarıdır. Birçok öğrnci zamanının çoğunu
çalışmaya ayırdığı halde başarısız olmaktan yakınır. Oysa başarı,
çalışmaya ayrılan süre kadar bu sürenin verimli kullanılması ile
ilişkilidir. Genel olarak öğrencilerin şu alanlarda kendilerini
geliştirmeleri önerilir:
- Zamanın iyi planlanması
- Çalışma ortamının
düzenlenmesi
- Çalışma sürelerinin ve
aralıklarının planlanması
- Not tutma
- Aktif dinleme
- Hızlı ve etkili okuma
- Özet çıkarma
- Hafızayı güçlendirme
- Güdülenme
Ayrıca, öğrencinin tüm eğitim süreci boyunca gerekli olacak "bilgi
kaynaklarından yararlanma becerisi" olarak ifade edilebilecek olan;
sözlük, ansiklopedi, imla kılavuzu vb. kullanma, kitaplıkların
kataloglarından ve diğer tarama sistemlerinden yararlanabilme, bir
kitabın içindekiler, indeks (dizin), kaynakça, özet kısımlarından
nasıl yararlanacağını öğrenme vb. davranışların kazandırılması da
etkin çalışma yöntemleri kapsamında düşünülür.
a-)
Okulöncesi Eğitim Kurumlarında Yapılabilecek Etkinlikler
c-)
İlköğretim II. Kademede Yapılabilecek Etkinlikler |