Genel anlamda öğretmenlik öğretmenin görevi, meslek ise bir
kimsenin geçimini sağlamak için yaptığı sürekli iş, sürekli
uğraş demektir. Buna göre öğretmenlik mesleği denilince
öğretmenin geçimini sağlamak için yaptığı sürekli öğretme işi
veya sürekli öğretme görevi anlaşılır.
Bir yaşamsal etkinlik olgusu olan meslek, toplumsal, kültürel
ve ekonomik yapının ve teknolojinin gerektirdiği bir iş bölümü
sonucu ortaya çıkar. Meslekler, genellikle gelişmemiş
toplumlarda görenekle babadan ağula veya anadan kıza geçer, az
gelişkin toplumlarda usta çırak ilişkisiyle öğrenilir, gelişkin
toplumlarda örgün eğitimle edinilir. Çağdaş toplumlarda ise
belirli diploma gerektiren profesyonel bir uğraş niteliği
kazanır. Bu olgu diğer çoğu meslekler gibi öğretmenlik mesleği
için de geçerlidir.
Günümüzde öğretmenlik mesleği öğretmen olan kimseler
tarafından yürütülür. Öğretmen, mesleği öğretmek olan kimsedir.
Günümüzde öğretmen, öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği
yeterlikleri kazandıran yüksek öğrenimi bitirerek aldığı
diplomayla öğretmenlik yapma yetkisini elde etmiş olan kimsedir.
Dar anlamıyla öğretmenlik öncelikle öğretimcilik demektir.
Ancak öğretmenlikte "öğretme' "göreviyle sınırlı kalınmaz,
yetinilmez. Çünkü "öğretme" "eğitme" ile iç içe işler
gerçekleşir. Böylece öğretmenlik daha geniş bir anlam kazanır.
Bu anlamda öğretmenlik eğitmenliği de kapsar, içerir. Öyleyse,
geniş anlamıyla öğretmenlik öğretme odaklı eğitimciliktir. Buna
göre öğretmenlik mesleği öğretme odaklı bir eğitimcilik
mesleğidir.
İnsanlık tarihinde olduğu gibi Türk tarihinde de öğretmenlik
çok eski bir uğraşı alanıdır. Bir uğraşı alanı olarak
öğretmenliğin başlangıcı çok eskidir, öğretme çabalarının ilk
başlangıcına dayanır. Öğretme çabalarının kökleri tarihin
derinliklerine uzanır. Bu çabaların bir uğraşı alanı niteliği
kazanması, bu uğraşı alanının öğretmenliğe dönüşmesi ve
öğretmenliğin meslekleşmesi ise epey yenidir. Öğretmenliğin
tamamen kendine özgü bir uzmanlık mesleği olması ise çok daha
yenidir.
Günümüzde öğretmenlik kendine özgü bir profesyonel uğraş
alanıdır. Genel anlamda profesyonel, bir işi kazanç sağlamak
amacıyla ve ustalıkla yapan kimse demektir. Böyle bir kimse işin
tüm gerekleriyle tüm inceliklerini öğrenmiş olmak durumundadır.
Günümüzde öğretmenlik mesleği profesyonel bir meslek olarak
kabul edilir. Öğretmenlik artık (özel) alanda uzmanlık, akademik
çalışma, mesleksel formasyon ve üniversite diploması gerektiren
kendine özgü bir profesyonel meslek statüsü kazanmış
bulunmaktadır.
Prof. Dr. Ali UÇAN
Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fak. Öğretim Üyesi
