|
Dünya Tiyatrolar
Günü
(27 Mart)
Bir olayın
çeşitli şekillerde canlandırılmasına "tiyatro" adı verilir.
Tiyatro, yazarların dram, komedi, trajedi türünde yazdıkları
eserlerin sahnede oynanması sanatıdır. Tiyatro yaşamın bir
parçasıdır. Konusu bakımından hareketlere, konuşmaya, bazen de
müziğe yer verilir. Bu nedenle tiyatro güzel sanatların en ilgi
çekici kollarından biridir. Tiyatroda oynayanla izleyen arasında
yakın, sıcak bir iletişim vardır. Tiyatroda rol alan kişilere
"tiyatro oyuncusu" ya da "tiyatro sanatçısı" denir. Tiyatronun
yazılı bir metni vardır ve oyuncular bu metne göre tiyatroyu
oynarlar. Metne bağlı kalmadan oyuncuların doğal olarak
kendiliğinden oynadıkları bölümlere ise "doğaçlama" adı verilir. İlk
çağlarda oyunun yazılı metni yoktu. Yeteneklerine güvenen oyuncular
ortaya çıkıp bir çeşit tuluat yaparlardı. Tuluat; oyuncuların o anda
düzenledikleri hareketleri, tasarladıkları sözleri söylemeleridir.
Tuluat, sahnesiz ve metinsiz bir tiyatro oyunudur. Yazılı tiyatro yapıtları çok sonra ortaya çıktı.
Bir süre tiyatro sözsüz oynandı. Oyuncular olayları, el, kol, gövde,
bacak ya da yüz hareketleriyle anlatırlardı. Bu sözsüz tiyatroya
"pandomima" adı verilir.
Dünyada ilk tiyatro olayının nerede, nasıl başladığı
bilinmemektedir. Araştırmacılar; tiyatronun ilkel insanların av
dönüşü vurdukları avın çevresinde sevinç ve heyecan sesleri
çıkararak dans etmelerinden doğduğunu anlatırlar. Daha sonraları
topluluk halinde yaşamaya başlayan insanlar yılın belirli
günlerinde, belirli bir yerde toplanmaya başladılar. Bu toplantıda
içlerinden bir kişi yüksekçe bir yere çıkarak güldürücü öyküler
anlatır, taklitler yapar, şarkılar söylerdi. Bu tür oyunlar zamanla
şenlikler geleneğini oluşturdu. Bir süre sonra tiyatroda kişiler
ikiye, üçe çıktı. Daha canlı, daha ilgi çekici konular bulundu.
Böylece oyunlar, sanat niteliğine kavuştu. Tiyatro da meslek haline
geldi.
Uluslararası Tiyatro
Enstitüsü 1948 yılında kuruldu. Bu enstitü 1961 yılında aldığı
bir kararla 27 Mart gününü Dünya Tiyatrolar Günü olarak kabul
etti. Her yıl enstitüye üye ülkelerde 27 Mart günü "Tiyatrolar
Günü" olarak kutlanır. 27 Mart günü her ülkenin sanat ve
tiyatro adamlarınca hazırlanan bir bildiri, sahnelerde okunur.
Tiyatrolar o gece halka parasız gösteriler düzenler,
tiyatroyu halka sevdirmeye çalışırlar.
Ülkemizde tiyatro ile ilgili ilk ulusal bildiriyi, yaşamını
Türk tiyatrosuna adamış olan ünlü tiyatro sanatçımız Muhsin
Ertuğrul yazdı.
Tiyatro gösteri sanatı
olarak tanımlanır ve belli başlı türleri şunlardır:
Komedi: Oyunların, insanların, durumların gülünç yönlerini gösteren
bir tiyatro yapıtıdır. Komedinin belli başlı türleri ise
şunlardır :
"Vodvil", hareketli, eğlenceli bir konuya
dayanan, içinde şarkılar bulunan hafif güldürüdür.
"Fars", olayların aşırı abartıldığı, taklitlerin
sık sık tekrar edildiği bir komedi türüdür.
Trajedi: Konusunu tarih, ya da efsanelerden alan acıklı sahne
yapıtıdır. .
Dram: Yaşamımızda var olan umudu, sevinci, acıyı, bir
arada sunan tiyatro oyunudur. Dram şiir ve düz yazı ile
yazılabilir.
Ülkemizde tiyatrolar;
devlet tiyatroları, halk tiyatroları, bulvar tiyatroları, açık
hava tiyatroları ve şehir tiyatroları gibi isimlerle anılır.
Tiyatrolarda hayatın gerçekleri sahnelenir,
insanlar düşünmeye sevk edilir, düşündürürken eğitir ve
eğlendirir. Birlikte gülmeyi, birlikte ağlamayı, birlikte
hareket etmeyi aşılar. Yaşama sevinci yaratır. Geçmişi,
günümüzü, geleceği anlamamıza yardımcı olur. Tiyatro, insanlar
arasından, halkın içinden doğmuş bir sanat olması nedeniyle
insanlara çok sıcak gelen bir olaydır. Bu nedenle herkes sık sık
tiyatrolara gitmeli, bu duyguları yaşamalı, tiyatroyu
yaşantılarının bir parçası haline getirmelidir.
Tiyatrolar Günü İle İlgili Güzel Sözler
-
Tiyatrosuz bir toplum yeni doğmuş bir çocuk sayılır
-
Tiyatro,
toplum kültürünün aynasıdır.
-
Tiyatrosu olan bir ülkede kötülükler, çirkinlikler,
yanlışlıklar sürüp gitmez.
-
Tiyatro,
gönüller arasında bağ kurar.
Tiyatrolar Günü İle İlgili Şiirler
|
TİYATROLAR
Gölge düşmeden perdeye,
Biz geldik sizi görmeye,
Sanata değer vermeye,
Açıldı hep tiyatrolar.
Kalpte pekişti dostluklar,
Yakın oldu hep uzaklar,
Canlı konuştu dudaklar,
Açılınca tiyatrolar.
Bunca senaryo yazıldı,
Millet salona dizildi,
İller, ülkeler gezildi,
Sanat evi tiyatrolar.
Perde açılınca akşam,
Ben hep önlerde otursam,
Alkış tufanına dalsam,
Benim evim tiyatrolar.
Hakkı ÇEBİ
|
|
DÜNYA TİYATRO GÜNÜ
Dünyanın her yerinde
Yirmi Yedi Mart günü.
Tüm coşkuyla kutlanır
“Dünya Tiyatro Günü”.
Bildiri yayımlarlar
Dünya tiyatroları.
İnsanlara sunarlar
En güzel oyunları
Hiçbir ücret almazlar
O gün seyredenlerden.
Tiyatronun zevkini
Tattırırlar derinden.
Güneş nasıl dünyayı
Aydınlatıyor ise,
Tiyatrolar da öyle
Işık tutarlar bize.
Tiyatronun önemi
İnkâr edilmez asla.
Onu seyredenleri
Etmeyenle kıyasla.
Fark edersin o zaman
Tiyatro cevherini;
Anlarsın tiyatronun
Toplumdaki yerini.
Naim YALNIZ |
|
SAHNELER
Umutlarla sevgiler
Hayal ile gerçekler
Dramlar komediler
İzlenir sahnelerde
Sahnede oyuncular
Alıp bizi götürür
Güldürür düşündürür
Düşündürür güldürür
Orda bir başka yaşam
Yaşanır çoğu akşam
Başarılı bölümler
Alkışlanır her akşam
Dünyanın her yerinde
On binlerce sahnede
Sorunlar mutluluklar
İzlenir sahnelerde
Erol YAVUZ |
|
|