|
İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası (10 Aralık haftası)
10 Aralık
ile başlayan İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası olarak kutlanır.
İnsanlar arasında ırk, din, renk, yaş, cinsiyet ayırımı
yapmadan sevgi, saygı, dostluk duygularını geliştirmek, insanın
insan olmak haysiyeti ile sahip olması gereken hakların hepsine
“ İnsan Hakları” denir.
İnsan hakları, kişiyi kendi özüyle
yaşatacak kurallardır. İnsanın insana hükmetmesi, onu ezmesi
insan onuruna yakışmayan ve kabul edilemeyecek bir davranıştır.
Bu tür ayırımların yapıldığı toplumlarda kavga, çatışma, isyan
eksik olmamıştır. İnsanlar arasında hak, eşitlik, adalet,
özgürlük düşüncesi yaygınlaştıkça bu konuyla ilgili mücadeleler
de artmıştır. İnsan Haklarının korunduğu yönetim sistemi de
demokrasidir. Demokrasilerde hukukun üstünlüğü esastır.
Demokrasilerde tüm insanlar eşit haklara sahiptir.
İnsanlara insan oldukları için sahip olmaları gereken bir
takım hakların bulunduğu fikri ilk kez İngiltere’den ortaya
atıldı.19. Yüzyılda Amerika ve diğer bir çok ülkelere yayılan bu
fikir akımından sonra 1789 Fransız İhtilali Avrupa’da insan
haklarının kabul edilmesini ve uygulanmasını sağlamıştır.
Amerikan Cumhurbaşkanı Roosvelt ile
İngiliz Başkanı Churcill tarafından imzalanıp duyurulan Atlantik
Beyannamesinde insan hakları genişletildi. Bu beyannamede
insanlara millet, inanç, ırk ayırımı gözetmeksizin herkes için
eşit haklar konmuş ve yasaların korumasına verilmiştir.
24 Ekim 1945’te kurulan Birleşmiş Milletler Örgütü’nün öncelikle
amacı dünyada barışı ve güvenliği sağlamaktı. 10 Aralık 1948
tarihinde Birleşmiş Milletler Örgütü “İnsan Hakları Evrensel
Bildirgesi”ni kabul ve ilan etti.
İnsan Hakları Beyannamesi 30 maddeden oluşmuştur. Bu
beyanname insana değer veren, özgürlük, eşitlik tanıyan
duyurudur. İnsan
Hakları Evrensel Bildirisi, insan hakları konusuna tam bir tanım
amaçlayarak hazırlanmıştır. Esas amaç, bu tanıma uyan insan
haklarının hiçbir tereddüde meydan vermeden uygulanmasıdır.
İnsan Hakları
Evrensel Bildirisi
1. Bütün
insanlar hür ve eşit doğarlar. Akıl ve vicdan sahibidirler;
birbirlerine karşı kardeşçe davranmalıdırlar.
2. Herkes ırk,
renk, cins, din, siyasal ya da başka herhangi bir ayrılık
gözetmeksizin, bildiride yazılı bütün haklardan ve
özgürlüklerden yararlanma hakkına sahiptir.
3. Yaşamak,
özgürlük ve can güvenliği herkesin hakkıdır.
4. Hiç kimseye
işkence, zulüm, onur kırıcı ceza ya da işlem uygulanamaz.
5. Yasalar
önünde herkes eşittir.
6. Hiç kimse
yasalara aykırı olarak tutuklanamaz, alıkonulamaz, sürülemez.
7. Herkes
davasının bağımsız bir mahkemede görülmesi hakkına sahiptir.
8. Herkesin
özel hayatı, ailesi, konutu ve haberleşmesi yasayla
korunmalıdır.
9. Evlilik
çağına gelen her erkek ve kadın, hiçbir ırk, renk, din şartına
bağlı olmaksızın evlenme ve aile kurma hakkına sahiptir; aile,
toplumun temel öğesidir. Toplum ve devlet tarafından korunma
hakkına sahiptir.
10. Herkes mal
ve mülk edinme hakkına sahiptir.
11. Herkesin
düşünce, vicdan ve inanç özgürlüğü vardır.
12. Herkesin
çalışma, işini özgürce seçme ve işsizlikten kurtulma hakkı
vardır.
13. Herkesin
eğitim hakkı vardır, ilk eğitim parasızdır.
14. Kölelik ve
kulluk yasaktır.
15. Herkes
nerede olursa olsun yasalar çerçevesinde korunur.
16. Bütün
insanlar Anayasaya uygun olarak yargı organına başvurma hakkına
sahiptir.
17. Bir suç
işlemekten sanık olan herkese, savunması için gerekli bütün
haklar sağlanmaktadır.
18. Herkes
dilediği devletin ülkesinde gezebilir, dilediği an terk edebilir
veya ülkesine geri dönebilir.
19. Herkes
işkence karşısında yabancı bir ülkeye kaçabilir. Kaçtığı ülkede
kendisine “Sığınmış İnsan” muamelesi yapılmalıdır.
20. Her insan
bir vatandaşlığa sahiptir.
21. Her insanın
düşünce, inanç ve din özgürlüğü vardır.
22. Hiç kimse
düşünce ve sözlerinden dolayı sorumlu tutulamaz.
23. Herkes
toplanma ve dernek kurma hakkına sahiptir. Hiç kimse bir derneğe
girmek için zorlanamaz.
24. Herkes
doğrudan doğruya veya özgürce seçtiği temsilcilerle ülke
yönetimine katılır.
25. Kişinin
sosyal güvenliğe kavuşturulması, uluslar arası işbirliği ya da
devletin kaynaklarına uygun olarak gerçekleştirilir.
26. Herkes
dinleme, eğlenme, çalıştıktan sonra ücretli tatil yapma hakkına
sahiptir.
27. Herkes
güzel sanatların her dalında çalışmak ve bu çalışmalara katılmak
hakkına sahiptir.
28. Bütün
insanlar bu bildiride yazılı hak ve özgürlüklerin uygulanmasını
sağlayacak bir sosyal düzeni hak etmiştir.
29. Herkes bu
bildirideki maddelere uyulmasının gerekli olduğunu kabul eder.
30. Bu
bildirinin hiç bir maddesinin, devlet, toplum ya da kişiler
tarafından yok edilmesi için çalışma yapılamaz.
Hafta İle İlgili Güzel Sözler
-
En büyük
sevgi, insanlık sevgisidir.
-
Ancak
kendi kendini yönetebilen insanlar hürdür.
-
Özgürlüğünden vazgeçen kimse, insanlık hak ve görevlerinden
vazgeçmiş demektir.
-
İnsan
köle doğmaz, köle yapılır.
-
Bütün
insanlar özgür ve eşit doğarlar.
-
Her
ilerlemenin ve kurtuluşun anası hürriyettir.
-
Kişisel
hürriyetler kutsaldır.
-
Eğer
devamlı barış isteniyorsa insan kitlelerinin durumlarını
iyileştirecek uluslararası tedbirler alınmalıdır. İnsanlığın
tamamının mutluluğu, açlık ve baskının yerine geçmelidir.
Dünya vatandaşları haset, aç gözlülük ve kinden uzaklaşacak
şekilde eğitilmelidir. (Atatürk)
-
Bir tek
kişiye yapılan haksızlık, bütün topluluğa yönelmiş gibidir.
(Montesquieu)
-
Özgürlüğünden vazgeçen kimse, insanlık hak ve görevlerinden
vazgeçmiş demektir.
İnsan Hakları Şiirleri
|
İNSAN HAKLARI UĞRUNA
İnsanlar, yöneticilerle hakları uğruna
Didişip durdu binlerce yıl;
Usanmadan bıkmadan,
Yılmadan...
Erişince, 1948 Aralığının on’u
İnsan Hakları Evrensel Bildirisiyle
Geldi haksızlığın sonu.
Umutlandırdı bu olay,
Mutlandırdı bu olay.
Çalışan insanoğlunu.
İnsan haklarına saygı,
Kardeşlik, özgürlük, eşitlik,
Kaderde, kıvançta birlik
Daha çok aydınlatır
İnsanlığın yolunu.
M. Necati ÖNGAY
|
|
İNSAN HAKLARI
İnsanlığa önem verip,
Bu
bildiride yayınlandı.
Bütün insanlık sevinip,
Derin uykudan uyandı.
O
evrensel bildiride,
“İnsan Hakları” var, dinle,
Bildiriyi okuyalım,
Arkadaşım gel seninle.
“Tüm insanlar hür doğarlar,
Dil, din, ırk, renk bakımından,
Ayrı bile bulunsalar,
Kaybetmezler haklarından.”
“Köleliği” çirkin bulur,
“Özgür” olmayı savunur.
İnsanları sevdiğine,
Bütün dünyaya duyurur.
Çarptırılmaz hiçbir kimse,
İnsanlık dışı cezaya.
Karışamaz hiçbir kuvvet,
Ne
almaya, ne satamaya.
Hasan ŞEN
|
|
|
İNSANLAR
Evrensel bildiride
Sayılan bütün haklar
Dünyanın her yerinde
Özenle korunmalı
Onurlu bir
yaşamı
Kardeşçe
paylaşmalı,
Sevmeyi
öğrenmeli,
İnsanca
yaşamalı.
Kalksın
kulluk kölelik
Renk
ayrımı olmasın
Eşit doğan
insanlar
İnsan gibi
yaşasın
Erol YAVUZ
|
|
İNSAN
Gelin
yüzlü papatyalar
Kırın en
güzel süsüdür.
Ondan daha
güzeller var
Bu, gülen
insan yüzüdür.
Artık hava
kararınca
Yuvasındadır karınca.
Ölüm
menzile varınca
Yaşlanan
insan gözüdür.
Yaz ağaca
küpe takar,
Gümüş dere
durmaz akar.
Akan sudan
güzeli var
Bu, gülen
insan yüzüdür.
Ne solan
çiçek, duran su,
Ne
karıncanın uykusu.
İnsana ilk
dokunan şu
Küsen
insanın sözüdür.
İlhami Bekir TEZ |
|
|
|
|
|